Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń buıryǵy  №313 

2014 jylǵy 26 jeltoqsan, Astana qalasy «Qalalyq jolaýshylar avtomobıl kóligi» kásibı standartyn bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 15 mamyrdaǵy Eńbek kodeksiniń 138-5-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan «Qalalyq jolaýshylar avtomobıl kóligi» kásibı standarty bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Kóliktik komıteti (Á.A.Asavbaev): 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde zańnamada belgilengen tártippen memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin on kúntizbelik kún ishinde merzimdi baspasóz basylymdarynda jáne «Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń Respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy «Ádilet» respýblıkalyq memlekettik kásipornynyń aqparattyq-quqyqtyq júıesine resmı jarııalaýǵa kóshirmesin jiberýdi; 3) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda jáne memlekettik organdardyń ıntranet-portalynda ornalastyrylýyn; 4) osy buıryq Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelgennen keıin on jumys kúni ishinde osy buıryqtyń 2-tarmaǵynyń 1), 2) jáne 3)-tarmaqshalarynda kózdelgen sharalar týraly málimetterdi Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstrliginiń Zań departamentine usynýdy qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Investısııalar jáne damý birinshi vıse-mınıstri J.M. Qasymbekke júktelsin. 4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Investısııalar jáne damý mınıstriniń mindetin atqarýshy J.QASYMBEK. «KELISILDI» Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstri ______________T.DÚISENOVA 2015 jylǵy 21 qańtar Qazaqstan Respýblıkasy Investısııalar jáne damý mınıstri mindetin atqarýshynyń 2015 jylǵy 26 jeltoqsandaǵy №313 buıryǵymen bekitilgen «Qalalyq jolaýshylar avtomobıl kóligi» kásibı standarty 1. Jalpy erejeler 1. «Qalalyq jolaýshylar avtomobıl kóligi» kásibı standarty bilim berý baǵdarlamalaryn, onyń ishinde kásiporyndaǵy personaldy oqytý úshin bilim berý men mekemelerdegi qyzmetkerler men túlekterdi sertıfıkattaý úshin jáne personaldy basqarý salasyndaǵy keń aýqymdy mindetterdi sheshý úshin arnalǵan. 2. Osy kásibı standartta mynadaı termınder jáne anyqtamalar qoldanylady: 1) baǵyt – avtokólik quralynyń aldyn-ala josparlanǵan júrý joly; 2) biliktilik – qyzmetkerdiń naqty eńbek fýnksııalaryn sapaly oryndaýǵa daıyn bolý dárejesi; 3) biliktilik anyqtamalyǵy – basshylardyń, mamandardyń jáne basqa da qyzmetkerler laýazymdarynyń biliktilik anyqtamalyǵy; 4) biliktilik deńgeıi – biliktilik deńgeıi – eńbek is-qımyldarynyń kúrdeliligi, standartty emestigin, jaýapkershiligi men derbestiligi ólshemderine qaraı saralanatyn qyzmetkerdiń daıarlyǵy men quzirettiliginiń deńgeıine qoıylatyn talaptar jıyntyǵy; 5) ulttyq biliktilik sheńberi– eńbek naryǵynda tanylatyn biliktilik deńgeılerin qurylymdyq jaǵynan sıpattaý; 6) ulttyq biliktilik júıesi – eńbek naryq jaǵynan mamandardyń biliktiligine suranystar men usynystardy quqyqtyq jáne ınstıtýsıonaldy retteý tetikteriniń jıyntyǵy; 7) salalyq biliktilik sheńberi – salada tanylatyn biliktilik deńgeılerin qurylymdyq jaǵynan sıpattaý; 8) eńbek fýnksııasy – eńbek prosesiniń bir nemese birneshe mindetterin sheshýge baǵyttalǵan ózara baılanysty is-qımyldar jıyntyǵy; 9) jolaýshy – kólik quralynyń ishindegi jáne ony basqarmaıtyn, tulǵa jáne ony basqarmaıtyn adam; 10) kásip – arnaıy daıyndyq nátıjesinde paıda bolatyn jáne bili týraly tıisti qujattarmen rastalatyn naqty bilimin, sheberligin jáne praktıkalyq daǵdylaryn talap etetin adamnyń eńbek qyzmetiniń negizgi túri; 11) kásiptik kishi top – eńbek fýnksııalarynyń jáne olardy oryndaý úshin qajetti quzyretterdiń birtutas jıynymen qalyptastyrylǵan kásipter jıyntyǵy; 12) kásibı standart – eńbektiń biliktilik, quzirettilik, mazmundyq, sapalyq jáne sharttyq deńgeılerindegi naqty saladaǵy kásibı qyzmetti anyqtaıtyn standart; 13) kásibı top – ortaq ıntegrasııalyq negizi (uqsas nemese jaqyn taǵaıyndaý, obektiler, tehnologııalar, onyń ishinde eńbek quraldary) bar jáne olardy oryndaý úshin eńbek fýnksııalarynyń jáne quzyrettilikteriniń uqsas jıyntyǵyn kózdeıtin kásibı kishi toptardyń jıyntyǵy; 14) sala – shyǵaratyn ónimderiniń, óndiris tehnologııalarynyń, negizgi qorlarynyń jáne jumys isteýshilerdiń kásibı mashyqtarynyń ortaqtastyǵy tán kásiporyndar men uıymdardyń jıyntyǵy. 3. Osy kásibı standartta kelesi qysqartýlar paıdalanylady: 1) UBSh - ulttyq biliktilik sheńberi; 2) UBJ - ulttyq biliktilik júıesi; 3) SBSh - salalyq biliktilik sheńberi; 4) KS – kásibı standart; 5) BA - biliktilik anyqtamalyǵy. 2. Kásibı standarttyń pasporty 4. Kásibı standart ataýy: Qalalyq jolaýshylar avtomobıl kóligi. 5. Kásibı standartty ázirleý maqsaty: kásibı standarttyń mazmunyna qoıylatyn birińǵaı talaptardy sáıkestendirý jáne bekitý, avtokólik quralyn tehnıkalyq paıdalanýdy uıymdastyrý aıasynda mamandarǵa qoıylatyn biliktilik deńgeıiniń naqty ólshemderin aıqyndaý. 6. Kásibı standarttyń qysqasha sıpattamasy: bekitilgen baǵytqa sáıkes qalalyq avtomobıl kóliginde jolaýshylardy tasymaldaý boıynsha sapaly qyzmetti kórsetý. 7. Negizgi top: kólik. Kásibı top: júkter men jolaýshylardy tasymaldaý boıynsha qyzmetterdi usyný. 4. Kásipter kartochkalary 8. Kásip tizbesi: jolaýshylar kóliginiń kondýktory, SBSh boıynsha 2 biliktilik deńgeıi; qozǵalys qyzmetiniń dıspetcheri, SBSh boıynsha 4 biliktilik deńgeıi; jolaýshylardy tasymaldaýdy uıymdastyrý jónindegi ınjener, SBSh boıynsha 5 biliktilik deńgeıi. Kásipter kartochkalary osy kásibı standarttyń qosymshasynda keltirilgen. «Qalalyq jolaýshylar avtomobıl kóligi» kásibı standartyna qosymsha Kásipter kartochkalary «Jolaýshylar kóliginiń kondýktory» KÁSIP KARTOChKASY Kásip kody - Kásip ataýy Jolaýshylar kóliginiń kondýktory SBSh boıynsha biliktilik deńgeıiSBSh 2 BA boıynsha biliktilik deńgeıi 2 Kásibı bilim deńgeıi Jalpy orta bilimniń bar bolýy, biraq negizgi orta bilimnen tómen emes, jáne/nemese káchibı daıyndyq (bilim berý uıymynyń bazasdaǵy qysqa merzimdi kýrstar nemese kásiporynda oqýdan ótý) Eńbek fýnksııalary 1) Avtokólik quralynyń jol baǵytynda jolaýshylarǵa qyzmet kórsetý. Eńbek fýnksııalary Avtokólik quralynyń jol baǵytyndaǵy jolaýshylarǵa qyzmet kórsetý Sheberligi men daǵdylary: 1. Kólik quralynyń salonyna qaraý júrgizý,onyń sanıtarlyq jaǵdaıyn, salonnyń durys jaryqtalýyna baqylaý júrgize bilý. 2. Jolaýshylardyń avtobýstarmen, marshrýttyq taksomotorlardy qoldaný qaǵıdasyn saqtaýdy baqylaý. 3. Avtokólik quraly salonyn tıisti sanıtarlyq jaǵdaıda ustaý bilý. 4. Jol júrý men júkti tasymaldaý úshin bıleterdi satýdyń aǵymdaǵy eseptiligin júrgize bilý. 5. Qajet bolǵan jaǵdaılarda jolaýshylarǵa avtobýs salonynan, marshrýttyq taksomotradan, onyń ishinde qosalqy esikterden shyǵý kezinde kómek kórsetý. 6. Satylǵan bıletterdiń aı saıynǵy eseptiligin júrgizý daǵdysy. 7. Satylǵan bıletter qarajatynyń eseptiligin jáne olardy belgilengen tártipte tapsyrýdy júzege asyrý daǵdysy. 8. Jol júrýdiń elektrondy tólem júıesiniń jabdyǵymen jumys isteý daǵdysy. 9. Jedel jaǵdaılar týraly júrgizýshige shuǵyl habarlaý jáne onyń ókimderin oryndaı bilý. 10. Avtokólik quralynda qaıǵyly oqıǵalar kezinde zaqymdanýshy adamnyń ómiri men densaýlyǵyna tóngen zaqymdar men qaýipti anyqtaı bilýi. 11. Bıletterdiń aı saıynǵy eseptiligin júrgizke bilý: bılettik-eseptik paraqty júrgizý, aýysymnan keıin kassırmen birge esep aıyrysýdy júrgizý, kelesi aýysymǵa qajetti bılet óniminiń qoryn alý. 12. Avtokólik quralynyń salonyndaǵy aqaýlardy anyqtap, olardy tasymaldy uıymdastyrý jónindegi ınjenerge habarlaı bilýi. Bilimi: 1. «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodeksi» 2001 jylǵy 30 qańtardaǵy Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasymen belgilengen kóliktegi ákimshilik quqyq buzýshylyqtar jáne olardyń túrleri. 2. «Avtomobıl kóligi týraly» 2003 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 13 babynyń 23-8) tarmaqshasyna sáıkes quzyretti organ bekitetin avtomobıl kóligi arqyly jolaýshylar men júkti tasymaldaý qaǵıdalary. 3. Bılettik-eseptik qujattardyń quramy, bılettik-kassalyq qujattardy rásimdeýdiń qaǵıdasy, bılet ónimderin, aqsha qarajatyn jáne bılet ónimderiniń qaldyqtaryn alý, saqtaý jáne júzege asyrý tártibi. 4. Aýysymdy qabyldaý men tapsyrý tártibi týraly ishki normatıvtik qujattar. 5. Paıdalaný fılıalynyń marshrýttyq jelisi (parki). 6. Avtopark qyzmet kórsetetin onyń ishinde aýysyp otyrý múmkindigi bar pýnktterdiń, aıaldamalardyń, marshrýttik joldardyń ataýlary. 7. Janjaltaný negizderi. 8. Kondýktorlarǵa arnalǵan eńbek qaýipsizdigi boıynsha óndiristik sanıtarııanyń qaǵıdasy jáne jáne órt qaýipsizdiginiń qaǵıdasy boıynsha nusqaýlyq. 9. Joldaǵy avarııalyq jaǵdaılardyń kórsetkishteri men túrleri. 10. Adamdardy salonnan adamdardy evakýasııalaý tártibi. 11. О́rt kezindegi dabyl sıgnaly, órt kezindegi is-áreketti tártibi,órt sóndirgish quraldarynyń ornalasqan jeri. 12. Avtokólik kásiporyndaǵy qozǵalmaly quramynyń markalary, olardyń syıymdylyǵy. 13. Qalalyq jolaýshylar kóligindegi eńbekti qorǵaý, tehnıka qaýipsizdigi, óndiristik sanıtarııa normalary. Jeke quzyrettilikterge qoıylatyn talaptar Jaqsy zeıin. Iltıpattyq Jeke jınaqylyq. SBSh boıynsha basqa kásiptermen baılanysy 5112 Bılet kontroleri. Jolaýshylar kóliginiń kontroleri «Qozǵalys qyzmetiniń dıspetcheri» KÁSIP KARTOChKASY Kásip kody 3144 Kásip ataýy Qozǵalys qyzmetiniń dıspetcheri SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi 4 BA boıynsha biliktilik deńgeıi 4 Kásibı bilim deńgeıi Tıisti mamandyq boıynsha tehnıkalyq jáne kásiptik bilim. Eńbek fýnksııalary 1) Bekitilgen baǵyttarǵa sáıkes avtokólik quraldarynyń turaqty jáne úzdiksiz qozǵalystaryna basshylyq etý; 2) Qazirgi zamanǵy navıgasııalyq júıeler kómegimen avtokólik quraldary qozǵalysynyń monıtorıngi men taldaýy. 1 eńbek fýnksııasy Bekitilgen baǵyttarǵa sáıkes avtokólik quraldarynyń turaqty jáne úzdiksiz qozǵalystaryna basshyqyl etý Sheberligi men daǵdylary: 1. Naqty baǵyt boıynsha jolaýshylardy tasymaldaýdy júzege asyrýǵa arnalǵan ruqsat qujattarda bar bolýyn baqylaý. 2. Jol paraqtaryndaǵy tıisti tehnıko-ekonomıkalyq kórsetkishterdi esepteı bilý. 3. Bekitilgen normalarǵa sáıkes janar-jaǵarmaı materıaldaryn shyǵyndalýyn baqylaý. 4. Júrgizýshiler arqyly eńbek jáne demalys tártibiniń saqtalýyn baqylaý. 5. Joldaǵy avtokólik quraldaryna tehnıkalq kómek kórsetý boıynsha qosalqy qyzmettiń jumysyn koordınasııalaý. 6. О́ndiristik nusqaýlyqtar men júrgizýshilerdiń bilimderin tekserýdi ótkize bilýi 7. Jedel jaǵdaılarda, avtokólik quraldarynyń rıtimdik jáne úzdiksiz qozǵalysy buzylǵan jaǵdaıda shuǵyl sharalardy qabyldaý bilý. 8. Avtokólik quraldarynyń joldan der kezinde qaıtýyn qadaǵalaý, avtokólik quraly der kezinde oralmaǵan jaǵdaıda onyń turǵan jerin anyqtaý jáne onyń oralýy úshin sharalardy qoldana bilý. 9. Avtokólik quraldaryn paıdalanýdy jaqsartýǵa baǵyttalǵan is-sharalardy ázirleý jáne jolýashylardyń qajettilikterin qanaǵattandyrý. 10. Jalpy avtokólik kásipornynyń jumysy men onyń dıspetcherlik qyzmeti týraly eseptilik qujattaryn qurastyrý. Bilimi: 1. «Avtomobıl kóligi týraly» 2003 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 13 babynyń 23-6) tarmaqshasyna sáıkes quzyretti organ bekitetin júrgizýshilerdiń eńbegi men tynyǵýyn uıymdastyrý, sondaı-aq tahograftardy qoldaný qaǵıdasy. 2. «Avtomobıl kóligi týraly» 2003 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 13 babynyń 23-8) tarmaqshasyna sáıkes quzyretti organ bekitetin avtomobıl kóligi arqyly jolaýshylar men júkti tasymaldaý qaǵıdasy. 3. Jol qujattaryn rásimdeý, berý, qabyldaý jáne óńdeý tártibi. 4. Eńbekti qorǵaý, tehnıka qaýipsizdigi, óndiristik sanıtarııa jáne órt qaýipsizdigi normalary. 5. Kásiporyndaǵy avtokólik quraldaryn uıymdastyrý men koordınasııalaý júıesi. 6. Qujattaný negizderi. 7. Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy eńbek pen óndiristi uıymdasyrýdyń, óndiristik-kúntizbelik josparlaýdyń, eńbek zańnamasynyń negizderi. 8. Dıspetcherlik qyzmetke qatysty jol paraqtary men basqa da qujattardy rásimdeý boıynsha nusqaýlyqtar, reglamentter. 9. Avtokólik quraldaryndaǵy sanıtarlyq qaǵıdalar. 2 eńbek fýnksııasy Qazirgi zamanǵy navıgasııalyq júıeler kómegimen avtokólik quraldary qozǵalysynyń monıtorıngi men taldaýy Sheberligi men daǵdylary: 1. Mobıldi baılanys ádisi men GPS arqyly dýblıajdanǵan syzba boıynsha barlyq avtokólik quraldarynyń qozǵalysyn baqylaı bilý. 2. Spýtnıkti navıgasııa jáne mobıldi baılanys blogymen jabdyqtalǵan baqylaýshy avtokólik quraldarynan avtomattandyrylǵan dıspetcherlik júıege kelip túsetin navıgasııalyq derekterdiń taldaýy. 3. Tasymaldaý prosesin jedel basqarý (avtokólik quralynyń baǵytyn baqylaý, qajet bolǵan jaǵdaıda tasymaldaý prosesi kezinde baǵytty ózgertý, avtokólik quralyn maqsatsyz túrde qoldaný anyqtalǵan jaǵdaıda nemese nemese avtokólik baǵyttan shyqqan jaǵdaıda daýys ulǵaıtqysh arqyly júrgizýshini shaqyrý, zýmmer, tártip buzýshylyq jýrnalyn júrgizý, óz áreketterin hattamalaý). 4. Baǵyttar boıynsha avtokólik quralynyń qozǵalysynyń bastalýy men aıaqtalýy týraly aqparatty taldaý, qozǵalys, jyldamdyq tártibi, qozǵalys ıntervaly syzbasyn saqtaý, bekitilgen josparlardan aýytqýdy anyqtaý jáne olardyń aldyn-alý men joıý boıynsha is-sharalardy qoldaný. 5. Avtokólik quralyn dıspetcherlik baqylaý júıesindegi avtomatty vıdeo sáıkestendirgish pen spýtnıkti navıgasııa júıesin qoldaný esebinen, avtomobıl joldaryndaǵy avarııalardy azaıtýǵa baǵyttalǵan amaldardy usyný, avtokólik quraldary júrgizýshileriniń eńbek jáne demalys ýaqytyn saqtaýdy esepke alý men baqylaý prosesterin jetildirý. 6. Avtokólik quraldarynyń naqty baǵytqa shyǵýy týraly aqparatty taldaý, reısten keıingi jolaýshylardy tasymaldaý prosesin baqylaý (qozǵalys taldaý) daǵdysy Bilimi: 1. «Avtomobıl kóligi týraly» 2003 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy. 2. «Avtomobıl kóligi týraly» 2003 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 13 babynyń 23-6) tarmaqshasyna sáıkes quzyretti organ bekitetin júrgizýshilerdiń eńbegi men tynyǵýyn uıymdastyrý, sondaı-aq tahograftardy qoldaný qaǵıdasy. 3. Basqarýdyń avtomattandyrylǵan basqarý negizderi. 4. Baılanystyń radıotehnıkalyq jabdyqtaryn, óńdeýdiń tehnıkalyq jabdyqtaryn qoldaný negizderi jáne aqparatty berý. Jeke quzyrettilikterge qoıylatyn talaptar Jumysty durys josparlaý. Komandalyq jumysty uıymdastyrý. Tehnıkalyq saýattylyq. Sabyrlyq. Oılanýǵa az ýaqyt berilgen jaǵdaıda jetik sheshimderdi qabyldaı bilý. SBSh boıynsha basqa kásiptermen baılanysy 3152 4132 Avtomobıl kóliginiń revızory; Dıspetcherlik qyzmet operatory; Qozǵalys qyzmetiniń operatory. «Jolaýshylardy tasymaldaýdy uıymdastyrý jónindegi ınjener» KÁSIP KARTOChKASY Kásip kody 2149 Kásip ataýy Jolaýshylardy tasymaldaýdy uıymdastyrý jónindegi ınjener SBSh boıynsha biliktilik deńgeıi 5 BA boıynsha biliktilik deńgeıi 4 Kásibı bilim deńgeıi Tıisti mamandyq boıynsha joǵary (nemese joǵarǵy oqý ornynan keıingi) bilim Eńbek fýnksııalary 1) Jolaýshylardy tasymaldaýdyń aǵymdaǵy jáne keleshektegi josparlaryn ázirleý jáne júzege asyrýǵa basshylyq etý 1 eńbek fýnksııasy Jolaýshylardy tasymaldaýdyń aǵymdaǵy jáne keleshektegi josparlaryn ázirleý jáne júzege asyrýǵa basshylyq etý Sheberligi men daǵdylary: 1. Qyzmet kórsetetin aımaqty, jolaýshylyr tasqynynyń kólemi men baǵyttaryn zertteý, bilý. 2. Avtobýs baǵytyndaǵy barlyq sharttardyń oryndalýyn baqylaý. 3. Jolaýshylardy tasymaldaýdyń ózindik qunynyń tómendeý múmkindigin, avtokólik quraldarynyń tolyq kirister jıynyń jáne qozǵalys jyldamdyǵynyń qalyptanýyn taldaý, qujattardy paıdalanýdy engizý 4. Tasymaldyń aýysymdyq-táýliktiktik josparyn uıymdastyrý, baǵyt kestesin ázirleý daǵdysy. 5. Jańa baǵyttardy ashýǵa jáne qoldanystaǵy baǵyttardy ózgertýge arnalǵan tıisti qujattardy ázirleý. 6. Avtokólik quraldaryna arnalǵan saralanǵan baǵyttyq janarmaı shyǵyndarynyń normasynyń ázirleý. 7. Avtokólik quraldarynyń jumys aımaǵyndaǵy joldyń kútilýin baqylaý jáne olardy qalypqa keltirý boıynsha tıisti memlekettik organdar arqyly sharalar qabyldaý. 8. Aıaldama beketterin uıymdastyrýǵa qatysý jáne olardy durys jabdyqtaý boıynsha baqylaýdy qamtamasyz etý. 9. Avtokólik quraldaryn paıdalanýdaǵy tehnıkalyq jáne óndiristik qaǵıdalardyń saqtalýyn baqylaý. 10. Avtokólik quraldaryn paıdalaný, tehnıkalyq qyzmet kórsetýdi ótkizý jáne jóndeý jumystary prosesinde janarmaıdyń, janar-jaǵarmaı materıaldarynyń, qosalqy bólshekterdiń shyǵyndaryn baqylaý 11. Kásiporyn personalynyń eńbek jáne demalys tártibin ázirleý, jumys ýaqytyn esepke alý boıynsha qujattardy júrgizýdi baqylaý. Bilimi: 1. «Avtomobıl kóligi týraly» 2003 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 13 babynyń 23-6) tarmaqshasyna sáıkes quzyretti organ bekitetin júrgizýshilerdiń eńbegi men tynyǵýyn uıymdastyrý, sondaı-aq tahograftardy qoldaný qaǵıdasy. 2. «Avtomobıl kóligi týraly» 2003 jylǵy 4 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynyń 13 babynyń 23-8) tarmaqshasyna sáıkes quzyretti organ bekitetin avtomobıl kóligi arqyly jolaýshylar men júkti tasymaldaý qaǵıdalary, sondaı-aqtasymaldy júzege asyrý tártibi týraly basqa da erejeler men nusqaýlyqtar. 3. Kólik quraldaryn paıdalanýǵa jiberý jáne qaýipsiz jol qozǵalysyn qamtamasyz etý boıynsha laýazymdy tulǵalar men jol qozǵalysyna qatysýshylardyń negizgi erejeleri jáne avtokólik quralynyń tehnıkalyq jaǵdaıynyń suraqtary boıynsha basshylyq materıaldar, eńbekti qorǵaýdyń, tehnıka qaýipsizdiginiń, óndiristik sanıtarııanyń jáne órt qaýipsizidigin qorǵaýdyń normalary. 4. Avtomobıl tasymaldaryn josparlaýdyń matematıkalyq ádisteriniń negizderi. 5. Qalalyq jolaýshylar kóligindegi tarıfterdi qalyptastyrý men qoldanýdyń negizderi. 6. Avtomobıl kóliginde ekonomıka jáne jáne basqarýdy uıymdastyrý. 7. Logıstıka negizderi. 8. Qazirgi zamanǵy esepteýish quraldaryn qoldaný arqyly otyryp, tehnıka-ekonomıkalyq esepterdi júrgizý ádis. Jeke quzyrettilikterge qoıylatyn talaptar Qıyn jaǵdaılarda sheshim qabyldaı alý. Tehnıkalyq oılaý qabiletiniń joǵarǵy deńgeıi. Uıymdastyrýshylyq daǵdylary SBSh boıynsha basqa kásiptermen baılanysy Kásibı standarttyń tehnıkalyq derekteri Ázirlengen: Faktor» júıelik zertteýler kompanııasy» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi Nusqa nomeri men shyqqan jyly: 1 nusqa, 2014 jyl Boljamdy qaıta qaraý merzimi: 2017 jyl Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 4 naýryzdaǵy Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №10386 bolyp engizildi.